Muaviye zamanında bir Emevi devletine dönüşen İslam İmparatorluğu, Abbas'ın torunlarının, Merv'li Ebu Mualim komutasındaki Türkler ile Emevi hanedanlığını yıkıp halifeliği ele geçirmeleri ile Orta Asya etkisi altına girmişti. Bu süreçte öncelikle başkent, Şam'dan taşınarak Merv şehrinin Erk kalesinden esinlenerek yeniden inşaa edilen Bağdat'a (MS.762) taşındı. Ardından gelen dönem içerisinde halifelik gitgide hem siyasi hem de askeri yönden Orta Asya'dan yönetilmeye başlandı. Ayrıca İslam aydınlanması diye anılan süreçte ortaya çıkan bir çok bilim adamı, filozof ve din alimi Orta Asya'da doğmuş ve yetişmiş insanlardı.
Orta Asya'da bulunan Belh civarından gelen bir aile İslam Aydınlanmasında önemli bir görev üstlenmişti. Bu aile, İslam öncesi Belh civarındaki Budist tapınakların (sadece Belh civarında 100 civarı tapınak bulunuyor) rahiplerinden olan Bermeki'lerdi. Bermekiler hem Mansur hem de Harun Reşit döneminde vezirlik makamına kadar yükseltmişti. Soylu ve varlıklı olan Bermeki'ler tercüme faaliyetlerine bizzat kaynak ayırmakta, halifenin ilgi alanına uygun olarak doğa bilimleri ve matematik ve yine Orta Asya'da hakim olan Budizm dahil her türlü kitabı çevirttirmekteydiler. Bermekiler adeta bir yayınevine dönüşmüş, Bağdat'ta bir kağıt imalathanesi açmış ve tercüme ettikleri kitapları düzenledikleri toplantılarda okumakta ve sonrasında sipariş olarak aldıklarını satmaktaydılar.
Halife Mansur ve Bermeki ailesinin başlattığı bu çeviri hareketi birçok alimin, özellikle Orta Asya'lı alimlerin, ilgisini Bağdat'a çekmeye yaramıştı. Bermeki ailesi bu noktada da aydınlanma sürecine dahil oluyor ve bir çok alimi himayesi altına alarak destek oluyordu. İleride kimyanın babası ünvanı ile anılacak olan Cabir bin Hayyan da (Gebir – Geber) bu alimlerden biriydi.
Günümüze kalan herhangi bir arkeolojik kanıt olmamakla beraber aynı dönemde yaşamış olan Al-Tabari ve Ibn al-Nadim'in aktarımlarından bu alimlerin bütün çevirilerin de içerisinde bulunduğu bir kütüphanede bir araya geldikleri ve matematik, simya, astronomi, tıp, metalürji, farmakoloji ve daha bir çok farklı dalın bu kütüphanede tartışıldığı biliyoruz. Beyt'ül Hikmet - House of Wisdom – Bilgeliğin Evi olarak anılan bu kütüphane ya Halife Mansur zamanında kişisel koleksiyonu için ya da Harun Reşid zamanında kurulmuştu.
İslam medeniyetinin ilk büyük kütüphanesi zaman içerisinde etkisini Orta Asya'da kurulan diğer kütüphanelere kaptırsa da ilk olması ve tarihteki belki de en büyük çeviri hareketinin başladığı yer olması ile özel bir önem taşımaktaydı.
Bilgeliğin Evi 1258 yılında, Cengiz Han'ın oğlu Hülagü'nün sonunda Abbasi Halifesini idam ettirdiği meşhur Bağdat kuşatması sırasında yıkıldı. (13.02.1258) Dönemi anlatan tarihçiler bir hafta süren yağma sırasında, mürekkepleri sebebiyle Dicle'nin suyunu siyah yapacak kadar çok kitabın nehre atıldığını ancak 400.000 adet parşömenin Nasır al-Din Al-Tusi tarafından kuşatma öncesinde kurtarıldığını aktarmaktadırlar.
