Cato the Younger (MÖ 95 – MÖ 46)
Roma Cumhuriyetinde Quaestor (Maliye Bakanı ve Müfettişi diyebiliriz.), veto yetkisi taşıyan Tribune'lük gibi görevler üstlenmiştir.
Etruria'da Roma'ya karşı başlayan ayaklanmanın komplocuları yakalandığında Cato ve Cicero komplocuların en ağır şekilde cezalandırılmalarını önerirken(yargılama olmadan infaz) Ceasar suçluların güvenli bir şekilde İtalyan şehirlerinde gönderilmesini önerdi. Senato, Cicero'nun önerisini kabul etti ve suçlular infaz edildi ve Cato'nun beklediği gibi Catilina ordusu bu infazlardan sonra geri çekildi. Cato ve Ceasar ilk kez bu duruşmada ayrı düştüler.
Cato, Ceasar'ın darbesinin ardından, Ceasar'ın yönettiği bir dünyada yaşamak istemediğini söyler, ve Platonun Sokrates'in Savunması kitabını okurken bıçakla intihara kalkışır, dönemin en ünlü tarihçilerinden Plutarch:
“Cato did not immediately die of the wound; but struggling, fell off the bed, and throwing down a little mathematical table that stood by, made such a noise that the servants, hearing it, cried out. And immediately his son and all his friends came into the chamber, where, seeing him lie weltering in his own blood, great part of his bowels out of his body, but himself still alive and able to look at them, they all stood in horror. The physician went to him, and would have put in his bowels, which were not pierced, and sewed up the wound; but Cato, recovering himself, and understanding the intention, thrust away the physician, plucked out his own bowels, and tearing open the wound, immediately expired.”
Cato Cumhuriyetin en güçlü savunucularından biri ve iyi bir Stoacıydı. Cato'nun ölümünün ardından Cicero Cato'yu göklere çıkaran Cato yazısını yazarken, Ceaser Cicero'ya günümüze sadece bir iki parçası kalan Anti-Cato kitabı ile cevap verdi.
Cato ölümünün ardından her zaman bir cumhuriyet şehidi olarak anıldı. 14 Nisan 1973 ‘de ilk gösterimi yapılan Bir Trajedi Cato oyunu yüzyıl boyunca 26 farklı edisyonu ile gösterime girdi.
Aynı zamanda Cato'nun ölümü devrim Fransa'sında çok önemli bir sembol olarak kullanılmıştır.
